Interview mit Hilmi Gashi, Bereichsleiter Interessengruppen der Unia
von Imran Sariaslan
Horizonte: Hilmi Gashi, du hast im November letzten Jahres an der Fachtagung zum Thema Fachkräftemangel und Migration an der ETH Zürich teilgenommen. Im Workshop, an dem du teilgenommen hast, wurde über die Jungen und Migrant: innen gesprochen. Was sind deiner Meinung nach die grössten Herausforderungen, denen Migrant:innen auf dem Schweizer Arbeitsmarkt gegenüberstehen?
Hilmi Gashi: Eine der grössten Herausforderungen ist zweifellos die strukturelle Diskriminierung, mit der viele Migrant:innen konfrontiert sind. Angefangen von Zugangshürden bis hin zu Hindernissen bei der Arbeit und in der Karriere. Es gibt leider eine Herangehensweise vieler Arbeitgeber:innen, die nicht die Fähigkeiten und Erfahrungen der Bewerber:innen berücksichtigen, sondern sich eher auf das konzentrieren, was sie möglicherweise noch nicht können. Rosita Fibbi von der Uni Neuchâtel brachte dies treffend auf den Punkt, indem sie von einer „Herkunftshierarchie“ sprach. Je nach Herkunftsland ist es oft schwieriger, eine qualifizierte Arbeitsstelle zu finden.
Horizonte: Welche konkreten Massnahmen wurden auf der Tagung diskutiert, um diese Herausforderungen anzugehen und die Integration von Migrant:innen zu verbessern?
Hilmi Gashi: Wir haben verschiedene Massnahmen besprochen, um die gleichberechtigte Teilhabe von Migrant:innen zu fördern und ihre Diskriminierung auf dem Arbeitsmarkt zu überwinden. Dazu gehört zum Beispiel der Abbau von strukturellen Hürden, sowohl rechtlicher als auch gesellschaftlicher Natur. Es ist wichtig, dass die mitgebrachten Qualifikationen, Fertigkeiten und Erfahrungen von Migrant:innen anerkannt und gefördert werden. Es braucht eine unbürokratische Anerkennung ausländischer Diplome. Dann die Berücksichtigung dieser Qualifikationen in den Gesamtarbeitsverträgen. Sie wären Lohnrelevant und würden eine Hürde weniger auf die weitere Karriere darstellen.
Horizonte: Du hast auch die Situation der Jugendlichen angesprochen. Warum ist es deiner Meinung nach wichtig, dass Jugendliche besser bei der Berufswahl und während der Lehre unterstützt werden?
Hilmi Gashi: Jugendliche spielen eine entscheidende Rolle bei der Bewältigung des Fachkräftemangels, aber viele von ihnen entscheiden sich aufgrund von schlechten Arbeits- und Lohnbedingungen gegen eine Lehre oder einen bestimmten Beruf. Es ist dringend notwendig, Jugendlichen mehr Wertschätzung entgegenzubringen, beispielsweise durch attraktivere Löhne. Die Lehre sollte auch als Lernen verstanden werden und nicht nur als reine produktive Arbeit. Jugendliche müssten während ihrer Ausbildung unterstützt werden, damit sie ihr volles Potenzial entfalten können. Sie müssen aber auch von Ausbeutung, Mobbing, sexueller Belästigung geschützt werden. Gesundheitsschutz und Arbeitssicherheit spielen in diesem Alter auch eine ganz wichtige Rolle.
Horizonte: Du hast konkrete Massnahmen zur Integration von Migrant:innen und zur Verbesserung der Situation von Jugendlichen vorgeschlagen. Welche Rolle spielt die Unia im Hinblick auf diese Aspekte?
Hilmi Gashi: Die Unia spielt eine entscheidende Rolle bei der Vertretung der Rechte und Interessen der Arbeitnehmenden, unabhängig von ihrer Herkunft. Wir setzen uns aktiv für die Bekämpfung von Rassismus, sexueller Belästigung und Mobbing am Arbeitsplatz ein. Darüber hinaus kämpfen wir dafür, dass Migrant:innen bessere Integrationsmöglichkeiten erhalten und dass ihre Potenziale frühzeitig erkannt und gefördert werden. Durch unsere Arbeit streben wir eine inklusive und gerechte Arbeitswelt an, in der jeder die gleichen Chancen hat, unabhängig von der Herkunft.
Intervistë me Hilmi Gashin, drejtues i grupeve të interesit në Unia
Hilmi Gashi, ti në nëntorin e vitit të kaluar ke marrë pjesë në konferencën mbi temën e mungesës së fuqisë punëtore profesionale dhe migracionit në ETH të Cyrihut. Në punëtorinë, në të cilën ti ke marrë pjesë, është biseduar për rininë dhe migrantët. Sipas mendimit tënd, cilat janë sfidat më të mëdha me të cilat përballen migrantët në tregun zviceran të punës?
Një nga sfidat më të mëdha është padyshim diskriminimi strukturor me të cilin përballen shumë migrantë. Filluar nga barrierat tek qasja deri tek pengesat në punë dhe në karrierë. Për fat të keq, ekziston një mënyrë qasjeje nga shumë punëdhënës të cilët nuk marrin parasysh aftësitë dhe përvojën e aplikantëve, por përkundrazi përqendrohen në atë që mund të mos jenë ende në gjendje të bëjnë. Rosita Fibbi nga Universiteti i Neuchâtel-it i ra pikës kur foli për një „hierarki të origjinës“. Varësisht nga vendi i origjinës është shpesh e vështirë të gjesh një punë të kualifikuar.
Cilat masa konkrete u diskutuan në konferencë për të adresuar këto sfida dhe për të përmirësuar integrimin e migrantëve?
Ne biseduam masa të ndryshme për të promovuar pjesëmarrjen e barabartë të migrantëve dhe për të kapërcyer diskriminimin në tregun e punës. Kjo përfshin, për shembull, reduktimin e pengesave strukturore, si atyre ligjore ashtu edhe atyre të natyrës shoqërore. Është e rëndësishme që kualifikimet, aftësitë dhe përvoja që sjellin migrantët me vete të njihen dhe të promovohen. Ka nevojë për njohje joburokratike të diplomave të huaja. Pastaj marrja parasysh e këtyre kualifikimeve në kontratat kolektive të punës. Ato do të ishin të rëndësishme për pagat dhe do të paraqiste një pengesë më pak për karrierën në të ardhmen.
Ti e ke tematizuar gjithashtu edhe situatën e të rinjve. Pse sipas mendimit tënd është e rëndësishme që të rinjtë të mbështeten më mirë në zgjedhjen e profesionit edhe gjatë aftësimit profesional të tyre?
Të rinjtë luajnë një rol vendimtar në përballimin e mungesës së fuqisë profesionale të punës, por shumë prej tyre për shkak të kushteve të këqija të punës dhe pagave zgjedhin të mos ndjekin një profesion apo mësim zejeje të caktuar. Është urgjentisht e nevojshme që të rinjtë të çmohen e të vlerësohen më shumë, p.sh. përmes pagave më tërheqëse. Nxënia e zejes duhet kuptuar gjithashtu si mësim dhe jo vetëm si punë e pastër produktive. Të rinjtë duhet që gjatë trajnimit të tyre të mbështeten në mënyrë që ata të mund të zhvillojnë potencialin e tyre të plotë. Mirëpo ata gjithashtu duhet të mbrohen nga shfrytëzimi, mobingu dhe ngacmimi seksual. Mbrojtja e shëndetit dhe siguria në punë gjithashtu luajnë një rol shumë të rëndësishëm në këtë moshë.
Ti ke sugjeruar masa konkrete për integrimin e migrantëve dhe përmirësimin e situatës së të rinjve. Çfarë roli luan Unia në lidhje me këto aspekte?
Unia luan një rol vendimtar në përfaqësimin e të drejtave dhe interesave të punëmarrësve, pavarësisht nga origjina e tyre. Ne jemi të angazhuar në mënyrë aktive për të luftuar racizmin, ngacmimin seksual dhe mobingun në vendin e punës. Përveç kësaj, ne po luftojmë për të siguruar që migrantëve t’u jepen mundësi më të mira integrimi dhe që potenciali i tyre të njihet dhe promovohet në një fazë të hershme. Nëpërmjet punës sonë, ne përpiqemi për një botë pune gjithëpërfshirëse dhe të drejtë, në të cilën të gjithë kanë të njëjtat mundësi, pavarësisht nga prejardhja e tyre.
