Hilmi Gashi

nga Hilmi Gashi

Me Sami Kurteshin na lidhë një shoqëri e gjatë, miqësi e sinqertë dhe respekt i ndërsjellë.

Jemi njoftuar në vitin 1996 në Bernë në Radio Bern RaBe, një radio lokale në kryeqytetin e Zvicrës, në një emision dy orësh në gjuhën gjermane për integrim të të huajve në Zvicër. Unë isha udhëheqës i këtij emisioni. Të ftuarit në emision ishin të gjithë ekspert zviceran në fushën e Antropologjisë, Sociologjisë dhe Drejtësisë. Në emision ishte edhe Sami Kurteshi, student dhe veprimtar në Zvicër.

Më besoni, si moderator i emisionit më bëhej zemra mal kur Sami Kurteshi, gjatë përgjigjeve në gjuhën gjermane, gjithmonë i përmendke edhe sfidat e integrimit të shqiptarëve në Zvicër, duke bë temë edhe përgjegjësinë e politikës, institucioneve dhe shoqërisë zvicerane, që integrimi-jo asimilimi- të jetë i mirëfillte dhe i suksesshëm.

Pas disa muajsh u takuam prapë dhe e bëmë një emision në gjuhën gjermane për Kosovën dhe gjendjen e rëndë të Shqiptarëve në ish-Jugosllavi. Përgjigjet e Samiut ishin korrekte dhe të kuptueshme për publikun zviceran. Pas emisionit në studio thirri një zotëri Stojanoviq, i cili në gjuhën gjermane më sqaroi se ky personi në studio qenka terrorist, i cili edhe ishte i dënuar nga shteti për veprimtari nacionaliste dhe irredentiste. E morra me mend se ishte njeri i Ambasadës Jugosllave. E pyeta se prej nga i kishte këto informacione për mysafirin tim në Studio? E mbylli telefonin. Po atë ditë në studio u lajmëruan edhe shumë zviceran, të cilët u falënderuan për këtë emision, sepse kishin mësuar diçka për fatin e rëndë shqiptarëve në ish Jugosllavi dhe dhunën që ushtrohej nga shteti nacionalist dhe shovinist i ish Jugosllavisë ndaj tyre.

Samiu, te vendasit zviceran ishte zëri i publik shqiptarëve në Zvicër

Gjatë gjithë kohërave të vështira, në të cilat gjendej Kosova dhe populli shqiptar në Jugosllavinë në shpartallim, Samiu nuk ka lënë vend në Zvicër pa shkuar për të folur për shtypjen e shqiptarëve, për vuajtjet e shqiptarëve dhe terrori i përditshëm ndaj tyre i ushtruar nga regjimi i egër dhe shovinist serb. Në debate të shumta në Radio dhe Televizion të Zvicrës dilte shumë i përgatitur. Përgjigjet në pyetje, por edhe në akuza të mbështetësve dhe miqve të regjimit Serb i jepte gjithmonë i qetë dhe me argumente të kuptueshme. Kjo i jepte edhe më shumë peshë asaj çka thoshte. Shpesh dëgjoja nga zviceranet si thoshin: “Zoti Kurteshi nuk është i bindshëm vetëm me argumente, por edhe me kulturën e diskutimit”. Kështu shumica e sulmeve personale ndaj tij i ka marrë me seriozitet dhe u është përgjigj me dinjitet.

Sulme ndaj Sami Kurteshit ka pas edhe prej shqiptarëve, gjëja që unë më së paku e kuptoja. Me naivitetin e një të riu, i cili me mish e me shpirt mundohej të bëj diçka në rrethin e tij për të informuar bashkëqytetarët zviceran mbi vajtjet e popullit tim, nuk e kuptoja se si në mesin tonë mundoheshin të luftoheshin njerëz si Sami Kurteshi, i cili sipas meje ka bë shumë, që gjendja e shqiptareve në ish Jugosllavi të mos mjegullohet nga organet serbe me aleatët e tyre, por të del në dritë vuajtja e shqiptarëve dhe terrori sistematik ndaj popullit tonë nga një regjim i egër, diktatorial dhe shovinist.

Për Samiun aktivistët nuk ishin “mish për top”

Në vitin 1998, në kohën kur popullata shqiptare në Kosovë përjetonte tmerrin më të madh, më pyeti Sami Kurteshi, se a jam i gatshëm të dal në një emision të televizionit zviceran me emrin Arena. Më tha të mendohem mirë, sepse aty më nuk mundem me dalë si në radio me pseudonim, pra me emër të rrejshëm. “Aty del me emër dhe fytyrë”, tha Samiu. “Dhe prej atij momenti je në shënjestër”. Kjo më ka treguar, se për Samiun kolegët e idealit nuk janë “Mish për Top”. Nuk kam hezituar, por vetëm e  kam pyet se cili do të ishte kontributi im në emision. Edhe këtu Samiu asgjë nuk i la rastit, por me mua dhe dy pjesëmarrës tjerë ka bërë përgatitjen e asaj se çka na pret, dhe cilat munden me qenë pyetjet e mundshme dhe si të reagojmë të qetë dhe me argumente. Në këtë emision Samiu, si ekspert, e shpartalloi një filozof dhe politolog me emër, i cili përfaqësonte palën serbe, dhe ishte kundër intervenimit të NATO në Kosovë.

E tregoj këtë episod në pika të shkurta, për të treguar dhe ilustruar se si e kam përjetuar Samiun në ato momente të rënda për popullin e Kosovës: të përgatitur, guximtar, të mençur dhe si një njeri, i cili e do Kosovën, popullin e vet, e do lirinë dhe drejtësinë. Një njeri i pasionuar për drejtësinë dhe ithtar i sistemit ligjor dhe demokratik, i cili nuk i shet idealet e veta, por është në gjendje të sakrifikoj shumë për atë që beson.

Sami Kurteshi, për mua edhe sot është ai njeriu i ndershëm, intelektual largpamës dhe profesionist me parime, siç ka qenë në Zvicër.

Si politikan dhe qytetar aktiv, Sami Kurteshi është një njeri, i cili ka vizion për një shoqëri demokratike, ligjore dhe sociale për të mirë të të gjithë qytetarëve të Kosovës. Ai është kandidat, i cili me zemër dhe shumë mençuri ka vepruar dhe vazhdon të veproj për një Kosovë, në të cilën i vlen të jetohet.

Andaj, unë me plotë bindje do t’i jap votën time Sami Kurteshit.

Nëse doni të votoni Samiun, votoni listën 35 numri i kandidatit është 13.

Mërgata shqiptare është e lidhur ngushtë me mëmëdheun. Historikisht, shpirtërisht dhe materialisht. Në histori mërgata gjithmonë ka qenë pjesë e rilindjes dhe përtëritjes nacionale. Impulset e forta për autonomi dhe shtet formim erdhën nga mërgata, e cila kishte edhe privilegjin e veprimit nga jashtë në rrethana më të volitshme dhe më të përshtatshme se popullata e mbetur brenda, e cila sfidohej nga kontroll total, përndjekja politike dhe izolimit nga informacionet objektive. Shpesh mërgata dhe forcat progresive ne vend janë lidhur dhe kështu kanë bashkëvepruar në jetësimin e idealeve për autonomi, mëvetësim politik dhe ekonomik. Andaj, një bashkëveprim i tillë është një pasuri e madhe e popullit tonë.

Shpirtërisht jemi të lidhur me mëmëdheu, sepse atje kemi një pjesë të familjeve, të cilat së paku njëherë në vit i vizitojmë. Kjo lidhje ende është shumë e fortë, sepse kemi përjetime të përbashkëta. Përderisa ndajmë këto përjetime dhe brenga, atëherë jemi pjesë e një fati të përbashkët. Edhe ky fakt e bën lidhjen mes mërgatës dhe mëmëdheut të fortë dhe nëse kanalizohet në mënyrë të mbarë, atëherë kjo do të shkoj përherë në të mirë të përparimit të vendeve prej nga vijmë.

Materialisht mërgata është e lidhur ngushtë me vendet e prejardhjes. Jo vetëm në formë të dërgesave të rregullta të parave për familjet atje, por edhe si investues në Kosovë dhe gjetiu, duke krijuar vende pune dhe shtuar mirëqenien ekonomike. Politikisht mërgata është aktive, si ne vendet ku jetojmë, ashtu edhe si simpatizues apo edhe anëtarë të degëve të partive politike. Të mbetemi te shembulli i Kosovës: Gati secila parti në Kosovë ka degët e saja në Zvicër.

Por, pengesat për të mos votuar diaspora në Kosovë janë të shumëllojshme:

Arsyet objektive: Arsyeja kryesore për vështirësimit të votimit të Diasporës në Kosovë është afati i shkurtër për zgjedhje të parakohshme. Diaspora këtë e interpreton si hap strategjik të qeverise së tashme për të penguar votimin e diasporës. Zgjedhjet në korrik dhe gusht kishin me ua lehtësuar atyre pjesëmarrjen në votime, sepse edhe ashtu vizitojnë Kosovën. Para 3 viteve 15 shoqata e subjekte, kryesisht nga Zvicra, patën shkruar këtë kërkesë (për më shumë shih edhe: http://prointegra.ch/tu-mundsohet-pjesmarrja-n-votime-edhe-mrgimtarve/), të cilën e patën adresuar në një nga seancat e atëhershme edhe një përfaqësues i diasporës së Zvicrës (për më shumë shih edhe: http://kuvendi.kv.sayit.parldata.eu/speech/45500).

Pengesë janë edhe regjistrimet për votim. Përderisa votimet në shtetet tjera bëhen nëpër ambasada, KQZ-ja ende këmbëngul në procedura, të iniciuara nga UNMIKU. Kështu ndodhin gjërat paradoksale, si ardhja e fletëve për regjistrim për votime në Kosovë katër ditë pas kalimit të afatit për aplikim. Për pengesat teknike nëpërmjet problemeve me serverë është shkruar shumë. Kjo ngjallë bindjen, se ne si mërgatë duhet të paguajmë, por kur vjen koha për të realizuar të drejtat tona, atëherë na anashkalojnë. Paradoksi është edhe më i madh kur dihet fakti se përderisa shteti angazhon institucionet shtetërore, të paguara nga paraja publike, siç është rasti me policinë kufitare të Republikës së Kosovës, e cila detyron mërgimtarët tu paguajnë personave e agjencive private për së dyti sigurimin e automjeteve, faktikisht të siguruara mirë e mjaftueshëm në vendet ku ata punojnë e jetojnë. Në anën tjetër nuk mund të udhëzojë përfaqësitë diplomatike që të mundësojnë votimet fizike nëpër lokalet e përfaqësive diplomatike të Republikës së Kosovës, të paguara gjithashtu nga paraja publike. Dhe kjo shkakton pastaj arsyet subjektive për t’i kthyer shpinën zhvillimeve në Kosovë.

Arsyet subjektive: Mosinformimi i duhur për afatet e regjistrimit dhe mënyrat e aplikimit, edhe pse kësaj radhe informimi ka qenë më i mirë dhe mobilizimi i mërgatës për të ndihmuar votuesit e mundshëm për regjistrim ka qenë shumë i madh. Një pjesë e mërgatës është e dëshpëruar me anashkalimin e vazhdueshëm nga institucionet e Kosovës dhe janë duke u orientuar më shumë nga e ardhmja në vendet ku jetojnë. Ky zhvillim është brengosës dhe nuk është i mirë për Kosovën, e cila ka nevojë për një mërgatë të fortë.
Se a duhet mërgata të votoj në Kosovë, është bë gati një pyetje me shumë përgjigje.

Në varshmëri prej interesave politike dhe ditore, ajo trajtohet pak a shumë ndryshe.  Unë do të koncentrohem në dy pika:
Lidhja e forte historike, shpirtërore, ekonomike dhe politike, e përmendur më lartë është një arsye e forte dhe patjetër e dëshirueshme, sepse forcon lidhjet mes Mërgatës dhe Mëmëdheut. Asnjë qeveri largpamëse dhe vizionare nuk mund të heq dorë nga ky burim i madh i mjeteve financiare, kapacitetit intelektual dhe lidhjeve ndërkulturore. Lidhjet e forta me Diasporat e tyre i ndihmojnë shumë zhvillimeve në vend. Këtë e dëshmojnë shtetet e shumta përreth, si Kroacia, Greqia, Italia por edhe Irlanda dhe Izraeli.

E drejta kushtetuese për votë: Çdo shtet duhet të bëj gjithçka që është e mundshme, që qytetarit t’i mundësohet e drejta për votë. Arsyet teknike për heqjen e një të drejte kushtetuese nuk duhen pranuar. Problemet teknike nuk janë të pazgjidhshme kur ekziston vullneti politik dhe konsensusi shoqërorë, pasi që të gjithë ne jemi përgjegjës për vendin tonë të përbashkët, Pengimi i ushtrimit të një të drejte të garantuar me kushtetutë, duke u arsyetuar me pengesa teknike, mërgata e sheh si dështim të institucioneve dhe qeverisë. Ata së fundi, të paguar mirë nga paratë publike, janë përgjegjës për mbarëvajtje të proceseve demokratike.