Hilmi Gashi

30 vjet angazhim në luftim të racizmit

von

Komisioni Federal kundër Racizmit (EKR/CFR) ka festuar dje 30-vjetorin me një ngjarje zyrtare në prani të Këshilltares Federale Elisabeth Baume-Schneider, Ministre në Sekretariatin për çështje të brendshme. Nën moton „të festojmë, të kuptojmë, të ecim përpara“, u nderua lufta kundër racizmit dhe diskriminimit gjatë tre dekadave të fundit dhe u publikua një manifest. Nga prapavija e  diskriminimit të vazhdueshëm dhe kufizimeve të kuadrit ligjor ekzistues, Komisioni kundër racizmit, nëpërmjet këtij manifesti, shprehet për një ligji të përgjithshëm për trajtim të barabartë në Zvicër.

Që nga themelimi i saj në vitin 1995, pas përfshirjes së nenit 261bis në Kodin Penal – i njohur sot si norma penale kundër diskriminimit – Komisioni federal kundër racizmit EKR/CFR angazhohet për luftën kundër racizmit dhe diskriminimit në Zvicër. Komisioni u krijua për të mbështetur zbatimin e kësaj norme dhe për të sensibilizuar opinionin publik. Komisioni i përbërë nga 15 anëtarë, ekspert të njohur në fushat e ndryshme të racizmit, analizon, dokumenton, këshillon dhe nxit debatin shoqëror, masat politike dhe kërkimin shkencor mbi këtë temë.

“Deri më tani, e drejta civile zvicerane nuk ofron mbrojtje specifike kundër diskriminimit”

Aprovimi i nenit 261bis të Kodit Penal, që ndalon veprimet publike me motive raciste, ishte në përputhje me ratifikimin e Konventës Ndërkombëtare për Eliminimin e të Gjitha Formave të Diskriminimit Racor në vitin 1994 – një hap i rëndësishëm drejt një qasjeje kombëtare për luftimin e racizmit në Zvicër.
Përkundër përparimeve të arritura, në Zvicër ekzistojnë ende boshllëqe ligjore: “Deri më tani, e drejta civile zvicerane nuk ofron mbrojtje specifike kundër diskriminimit”, thekson kryetarja e komisionit, Ursula Schneider Schüttel; një mangësi që është theksuar disa herë edhe nga Komiteti i Organizatës së Kombeve të Bashkuara për Eliminimin e Diskriminimit Racor dhe Komisioni Evropian kundër Racizmit dhe Mosdurimit.
Komisioni ka publikuar së fundmi dy studime juridike që mbështesin këtë konstatim. Studimi i parë, i kryer nga Instituti Zviceran për Krahasimin e të Drejtës, shqyrton instrumentet ligjore për luftimin e diskriminimit racor në disa vende evropiane. Raporti tregon se Zvicra është prapa standardeve evropiane. Studimi i dytë, me fokus në kontekstin kombëtar, zbulon boshllëqe të mëdha, veçanërisht në të drejtën e punës dhe të qirasë (banimit), dhe ofron propozime konkrete për përmirësim. Në këtë sfond, EKR, me rastin e 30-vjetorit të saj, riafirmon nevojën për një ligj të përgjithshëm për barazi trajtimi që ofron mbrojtje të plotë dhe konkrete për të gjithë njerëzit.

Katër arsye kryesore flasin për këtë:

Së pari: një ligj i tillë do të mbyllte boshllëqet ekzistuese: në vitin 2024, 17 për qind e popullsisë zvicerane deklaruan se kishin përjetuar diskriminim racor. Norma aktuale penale kundër diskriminimit fokusohet kryesisht në gjuhën e urrejtjes në hapësirën publike dhe nuk mjafton për të mbuluar të gjitha format e përvojave raciste.

Së dyti: një ligj gjithëpërfshirës do të ndihmonte në eliminimin e hierarkisë ligjore të përvojave të diskriminimit. Ndërsa disa grupe gëzojnë mbrojtje të veçantë, si për shembull në barazinë gjinore dhe për personat me aftësi të kufizuara, grupe të tjera si viktimat e racizmit, personat LGBTIQ+ dhe njerëzit që preken nga varfëria nuk janë të mbrojtur në mënyrë të qartë.

Së treti: një dekret i tillë do të ofronte mbrojtje universale kundër çdo forme diskriminimi në jetën e përditshme, duke marrë parasysh diversitetin e shoqërisë sonë dhe faktin se diskriminimi mund të prekë këdo, në çdo kohë.

Së katërti: lufta kundër diskriminimit nuk është vetëm një detyrim moral: edhe aspektet tjera si drejtësia sociale, shëndeti publik, inovacioni dhe kohezioni ekonomik luajnë rol.

Akti festiv me fjalime domethënëse

Manifesti i Komisionit kundër Racizmit është një thirrje drejtuar politikës, institucioneve dhe shoqërisë civile për t’u bashkuar në mënyrë që barazia e trajtimit të përfshihet në të drejtën zvicerane. Legjislacioni duhet të ofrojë mbrojtje efektive kundër çdo forme diskriminimi – për të ruajtur dinjitetin njerëzor si vlerën qendrore mbi të cilën bazohet shoqëria jonë. Ky manifest u shpalos në mbrëmjen festime më 4 qershor 2025 dhe nën moton „të festojmë, të kuptojmë, të ecim përpara“, u nderua lufta kundër racizmit dhe diskriminimit gjatë tre dekadave të fundit.
Në këtë ngjarje ka marr pjesë Këshilltarja Federale Elisabeth Baume-Schneider, Ministre e punëve të brendshme, presidentja e EKR-së Ursula Schneider Schüttel, presidentja e Këshillit Kombëtar Maja Riniker dhe personalitete të tjera nga politika, shoqëria civile dhe organizatat për të drejtat e njeriut.

«Nuk duhet t’i largojmë sytë nga ajo që po ndodh në Lindjen e Mesme. Dhe nuk duhet të ushqejmë iluzionin se ajo që ndodh atje nuk ka të bëjë me ne. Sepse, për aq kohë sa situata në Gaza nuk qetësohet, edhe tensionet tek ne nuk do të zvogëlohen».

Në fjalën saj përshëndetëse, Ministrja Baume-Schneider falënderoi Komisionin dhe anëtarët  e saj për punën që bëjnë në mbrojtje të kohezionit social, të drejtave themelore dhe dinjitetin e të gjithë njerëzve dhe bëri një lidhje në gjendjen e sotshme, ku mes tjerash thotë:  «Racizmi po ndryshon: Tani fshihet pas termave që duken të padëmshëm, si ‘remigrimi’. Është i padukshëm në algoritmet që përcaktojnë se cilat media konsumojmë. Dhe shfaqet në diskriminim të heshtur në tregun e banesave, në tregun e punës dhe në arsim. Format e racizmit po ndryshojnë, por thelbi mbetet i njëjtë».

Një pjesë e polarizimit të shoqërisë dhe shfaqja e shtuar e racizmit ndaj myslimanëve dhe rritja e antisemitizmit lidhet edhe me konfliktin në Lindjen e Mesme. Ajo apeloi të mos i mbyllim sytë nga ajo që po ndodhë në rripin e Gazës. «Nuk duhet t’i largojmë sytë nga ajo që po ndodh në Lindjen e Mesme. Dhe nuk duhet të ushqejmë iluzionin se ajo që ndodh atje nuk ka të bëjë me ne. Sepse, për aq kohë sa situata në Gaza nuk qetësohet, edhe tensionet tek ne nuk do të zvogëlohen».

Pas Ministers Baume-Schneider, në skenë u ftua edhe Kryetarja e Parlamentit të Zvicrës, Maja Riniker,  cila e pranoi Manifestin nga Kryetarja e Komisionit Ursula Schneider-Schüttel dhe në fjalimin e rastit ajo u zotua që këtë Manifest ta bart në Parlament, pra në vendin ku kjo temë duhet diskutuar dhe vendosur nga ligjvënësit e votuar nga populli.

Në përmbyllje të mbrëmjes me shfaqje artistike u paraqiten artistë dhe artiste të ndryshëm, të cilët në programin e tyre në forma të ndryshme i ndërlidhen temat me vrojtimet dhe përjetimet e tyre personale. SI akt i fundit festiv u pre torta e përgatitur me rastin e 30 vjetorit dhe anëtarët e tashëm dhe të mëparshëm të komisionit u falënderuan për punën e tyre me një duartrokitje të gatë nga pjesërmarrësit .

Downloadbereich

EKR_Jubilaeum_Manifest_DE_WebHerunterladen
EKR_Jubilaeum_Manifest_IT_WebHerunterladen
EKR_Jubilaeum_Manifest_FR_WebHerunterladen

Raporti 2024: Raste të Racizmit nga Puna Këshilluese

von

Rrjeti Këshillues për Viktimat e Racizmit ka dokumentuar dhe vlerësuar gjithsej 1211 raste të diskriminimit racist gjatë vitit 2024. Këtë vit numri i rasteve është rritur për 335 raste apo në gati 40 përqind më shumë se vitin 2023. Shumica e rasteve ndodhën në fushën e arsimit, në vendin e punës dhe në hapësirat publike. Më së shpeshti, ato kishin të bënin me armiqësi ndaj të huajve dhe racizëm ndaj njerëzve me ngjyrë. Gjithashtu u vu re një rritje e ndjeshme e rasteve të racizmit kundër myslimanëve ndërsa antisemitizmi (armiqësia ndaj çifutëve) mbeti në një nivel vazhdimisht të lartë.

Numri i rasteve të raportuara në rrjetin këshillues është në rritje të vazhdueshme, por rritja  prej gati 40% në vitin 2024 është veçanërisht e dukshme. Kjo rritje është rezultat i ndërveprimit të disa faktorëve. Nga njëra anë, polarizimi i diskursit publik dhe ngjarjet gjeopolitike luajnë një rol. Nga ana tjetër, rritja e vazhdueshme lidhet edhe me faktin që shërbimet e këshillimoreve janë bërë më të njohura dhe personat e prekur kërkojnë ndihmë më shpejt në rastet kur janë të përballur me diskriminim të formave të ndryshme.

Shqetësuese është sidomos rritja e racizmit në shkolla

Nga fusha e arsimit – veçanërisht nga shkolla e obligueshme– edhe këtë vit u raportuan më së shumti raste (gjithsej 19% e të gjitha rasteve). Për shembull, një nënë raportoi se djali i saj ishte përjashtuar nga klasa, dhe në shkollë ishin shpalosur simbole të së djathtës ekstreme dhe simbole të përshëndetjes naziste. Me ndihmën e qendrës këshilluese, mësuesit dhe punonjësit socialë të shkollës reaguan dhe morën masa konkrete. Pjesëmarrja e fëmijëve dhe të rinjve në shkollë është një tregues i qartë se nevojitet më shumë punë ndërgjegjësuese për nxënësit, si dhe trajnime të vazhdueshme dhe masa parandaluese e ndërhyrëse për mësuesit. Shkolla duhet të jetë një vend i sigurt për të gjithë.

Armiqësia ndaj të huajve në vendin e punës

Motivet më të shpeshta të diskriminimit mbeten ksenofobia (armiqësia ndaj të huajve) me 426 raportime (35% e të gjitha rasteve) dhe racizmi ndaj njerëzve me ngjyrë me 368 raportime (30% e rasteve). Ksenofobia u raportua më së shumti në lidhje me vendin e punës, ndërsa rastet e racizmit ndaj njerëzve me ngjyrë ndodhën më së shumti në shkollën e detyrueshme. Racizmi antimusliman pati rritjen më të madhe krahasuar me vitin e kaluar, me 209 raste, që përbëjnë 17% të rasteve totale. Antisemitizmi mbeti në një nivel të lartë me 66 raste.

Duhen masa nga të gjitha institucionet dhe shoqëria

Përjetimet e racizmit shkaktojnë shumë vuajtje tek të prekurit dhe në rastin më të keq mund të kenë pasoja të rënda shëndetësore. Ato gjithashtu çojnë në humbje të besimit ndaj institucioneve dhe bashkëqytetarëve. Racizmi përbën kështu një rrezik për kohezionin shoqëror dhe duhet të njihet dhe luftohet nga e gjithë shoqëria. Raste të racizmit duhet të merren seriozisht dhe të analizohen, në mënyrë që të zhvillohen dhe zbatohen masa për të gjitha institucionet dhe fushat e jetës.

Shkarkimi i raportit

Raporti mund të shkarkohet dhe porositet në gjuhën gjermane, frënge dhe italiane në: www.network-racism.ch ose në: Rrjeti Këshillues për Viktimat e Racizmit, Tel. 031 302 01 61, beratungsnetz@humanrights.ch.

1. Mai: Solidarität statt Hetze – Gemeinsam sind wir stark

von

In einer Zeit, in der rechte Parolen immer lauter werden, Hetze gegen Migrant: innen zunimmt und soziale Unsicherheit wächst, setzen wir ein deutliches Zeichen: Solidarität ist unsere Antwort! Nicht Spaltung, nicht Ausgrenzung – sondern Zusammenhalt macht uns stark

Der 1. Mai: Ein Kampftag mit Wurzeln in den USA – heute aktueller denn je

Der 1. Mai als internationaler Kampftag der Arbeiter: innenklasse hat seinen Ursprung in den USA. 1886 streikten Hunderttausende in Chicago und anderen Städten für den 8-Stunden-Tag. Es war eine Zeit brutaler Ausbeutung, aber auch mutigen Widerstands. Der Tag steht für den Mut und die Entschlossenheit der Arbeiter: innen, sich gegen Ausbeutung zu wehren – unabhängig von Herkunft, Sprache oder Hautfarbe. Der Haymarket-Aufstand wurde zum Symbol für den Kampf gegen soziale Ungerechtigkeit weltweit.

Heute – fast 140 Jahre später – ist es fast ironisch, dass ausgerechnet in den USA dieser Tag kaum noch gefeiert wird, während rechte Hetze, Gewerkschaftsfeindlichkeit und systematische Ausgrenzung wieder an Einfluss gewinnen. Mit der Rückkehr von Donald Trump und seiner Politik erleben wir eine zunehmende und gefährliche Mischung aus Nationalismus, Rassismus und sozialer Spaltung.

Eine gefährliche Entwicklung in Europa und weltweit

Auch in Europa beobachten wir ähnliche Entwicklungen. Rechtspopulisten hetzen gegen Migrant: innen, säen Misstrauen und greifen gezielt die Solidarität zwischen Arbeiter: innen unterschiedlicher Herkunft an. Doch genau diese Vielfalt ist die Stärke unserer Gesellschaft – in den Betrieben, in den Schulen, in den Quartieren. Aber die Strategie der Spalter ist klar: Divide et impera – Teile und herrsche.

Der 1. Mai erinnert uns daran, dass unsere Rechte nicht geschenkt wurden. Sie wurden erkämpft – durch Organisation, Widerstand und vor allem durch Solidarität. Deshalb ist es heute umso wichtiger, sich auf die ursprüngliche Bedeutung des 1. Mai zu besinnen:

Solidarität statt Hetze! Der Kampf für soziale Gerechtigkeit, Menschenwürde und gleiche Rechte kennt keine Nationalität. Er ist international – gestern wie heute, und diese Kraft brauchen wir heute mehr denn je.

Für gleiche Rechte und gegen Diskriminierung

Wir erleben immer wieder, wie Menschen mit Migrationshintergrund trotz harter Arbeit und voller Integration noch immer benachteiligt werden – sei es bei der Jobsuche, in der Schule, bei der Wohnungssuche, in der Ausbildung oder bei der Anerkennung ihrer Diplome. Gleichzeitig sind diese Menschen tragende Säulen unserer Wirtschaft – sei es in der Pflege, im Baugewerbe, in der Reinigung oder in der Gastronomie. Wer hier arbeitet, verdient Respekt, Mitbestimmung und Sicherheit – nicht Misstrauen und Diskriminierung.

Politische Teilhabe für alle

In der der Schweiz wird ein Viertel der Bevölkerung von der politischen Teilhabe ausgeschlossen. Menschen, die hier leben, arbeiten und zum Erfolg der Gesellschaft beitragen, haben oft keinen Zugang zu den politischen Entscheidungsprozessen, die sie direkt betreffen. Und in der Schweiz stimmen wir mindestens 4-mal pro Jahr ab und auf allen Ebenen werden Entscheide gefällt, die das Leben aller Menschen beeinflussen, aber nur ein kleiner Teil bestimmt die Regeln. Das ist nicht gut für die Demokratie. Der 1. Mai ist auch ein Tag, an dem wir uns für das Recht auf politische Teilhabe für alle einsetzen müssen. Jeder Mensch sollte das Recht haben, über die Politik zu entscheiden, die sein Leben beeinflusst, und an der Gestaltung einer gerechten Gesellschaft teilzuhaben.

Einbürgerung nach objektivierbaren Kriterien – ohne Willkür

Die Einbürgerung ist ein grundlegendes Recht, das nicht dem Zufall oder der Willkür überlassen werden sollte. Wir fordern seit Jahrzehnten Einbürgerungsprozesse, die nach klaren, objektivierbaren Kriterien gestaltet werden – ohne Diskriminierung oder willkürliche Entscheidungen. Der Zugang zur Staatsbürgerschaft sollte für alle Menschen, die die erforderlichen Bedingungen erfüllen, transparent und fair sein, ohne dass Herkunft, Hautfarbe, Klassenzugehörigkeit oder Aufenthaltsstatus als Hürden genutzt werden.

Ein bedeutender Schritt in diese Richtung ist die Demokratie Volksinitiative von Aktion Vierviertel , die in diesem Kontext entstanden ist. Diese Initiative fordert, dass Menschen mit Migrationshintergrund endlich das Recht auf politische Teilhabe. Und das geht nur über die Einbürgerung. Es liegt an uns, dafür zu sorgen, dass diese Initiative erfolgreich wird und eine breite, inklusive Diskussion anstösst. Wir müssen uns aktiv einbringen, um sicherzustellen, dass die Erzählung darüber, wer in diesem Land mitreden darf nicht nur von den Rechten und ihren Claqueuren bestimmt wird. Wir alle, die für eine gerechte und solidarische Gesellschaft kämpfen müssen unsere Vorstellungen klar und laut sagen.

Aufenthaltssicherheit gegen die Bestrafung von Armut

Ein weiteres drängendes Thema ist die Aufenthaltssicherheit. Viele Menschen, die hier leben und arbeiten, sind mit der ständigen Unsicherheit ihres Aufenthaltsstatus konfrontiert. Besonders problematisch ist, dass der Bezug von Sozialhilfe in vielen Fällen die Aufenthaltssicherheit gefährdet. Armut wird hier bestraft, obwohl diese Menschen oft in diesem Land geboren und aufgewachsen sind. Armut ist nicht individuelles Versagen, sondern ein strukturelles Problem, das tief in der Wirtschaft und Gesellschaft verwurzelt ist. Niemand darf aufgrund seines Aufenthaltsstatus in prekären Lebensverhältnissen gehalten oder von gesellschaftlicher Teilhabe ausgeschlossen werden. Es ist Zeit, die Bestrafung von Armut zu beenden und allen Menschen, die hier leben, eine sichere Perspektive zu bieten – unabhängig von ihrem Status.

„Gemeinsam sind wir stark“ – Mehr als nur ein Motto

„Gemeinsam sind wir stark“ ist mehr als nur das Motto der Unia – es ist ein Aufruf zur Organisation, zum füreinander Einstehen und zum Widerstand gegen Spaltung. Denn wenn wir uns spalten lassen, profitieren nur jene, die unsere Ängste ausnutzen, um Macht auf dem Rücken der Schwächeren aufzubauen. Unsere Antwort auf Hetze ist Zusammenhalt. Unsere Stärke ist die Solidarität.

Macht mit und zeigt eure Solidarität

Die Interessengruppe Migration wird am 1. Mai schweizweit auf die Strasse gehen. Zahlreiche Mitglieder der Migrationskommission sprechen an verschiedenen Orten, wie z. B. Emine Sariaslan in Langenthal, Lilia Benyezzar in Moutier, Olga Pisarek in Bern und Hilmi Gashi in Aarau. Seid dabei! Die genauen Daten und das Programm der 1. Mai Feierlichkeiten in deiner Region findet ihr auf der interaktiven Karte: Solidarität statt Hetze – gemeinsam stark! | 1. Mai 2025

Ligji për natyralizim të rregullt në Zvicër është tepër selektiv

von

Tani e kemi të dëshmuar qartë. Një studim i porositur nga Komisioni Federal i Migracionit vjen në përfundimin: Ligji i ri i natyralizimit nuk është vetëm i ashpërsuar, por është bërë edhe shumë më selektiv. Kushdo që për 10 vjet ka jetuar në Zvicër mund të natyralizohet. Me kusht se posedon lejeqëndrimin C dhe plotëson kërkesat e larta gjuhësore si dhe që nuk merr ndihmë sociale. Kantonet kanë mundësinë që këto kritere dhe kërkesa ti ashpërsojnë.

Një vrojtim në statistikat natyralizuese vërteton seleksionimin. Sipas ligjit të ri dy të tretat e të natyralizuarve kanë të përfunduar shkollimin e lartë. Sidoqoftë, përqindja e njerëzve që pas shkollës obligative nuk përfunduan ndonjë arsimim të mëtejshëm ka ra nga 23.8 në 8.5 përqind. Kërkesat në rritje të njohurive gjuhësore favorizojnë pos tjerash njerëzit nga vendet fqinje. Natyralizimi bëhet gjithmonë e më shumë çështje klasore. Më shumë mbi studimin mund të mësoni nga shkrimi i koleges sime Emine Sariaslan.

Çmimet rriten ndërsa pagat ngecin. Për gjithnjë e më shumë punëmarrës rritja e kostove po bëhet një barrë shtypëse. Andaj është koha e fundit për rritje pagash dhe kompensim shtrenjtimi. Për këtë arsye sindikatat ftojnë për një demonstratë të madhe pagash në Bernë. Këtu ti gjen informacionet e nevojshme mbi demonstratën dhe se si mund të lajmërohesh.

Me 22 shtator ne votojmë gjithashtu kundër vjedhjes së pensioneve tek arkat pensionale. Kundër kësaj sindikatat kanë nisur një referendum. Ne e fitojmë ketë votim, nëse ne ngrihemi bashkë kundër vjedhjes së pensioneve.

Së shpejti janë pushimet verore. Ne nga redaksia shumëgjuhësore e Horizonte të dëshirojmë ty dhe të afërmve tu pushime të këndshme dhe çlodhëse.

Mirë u pafshim!

Wir haben es geschafft!

von
Vorstand Aktion Vierviertel.

Mit der Einreichung der Unterschriften für die Demokratie-Initiative am 21. November 2024 wurde ein historischer Meilenstein gesetzt: Nach 50 Jahren, in denen die Rechte von Migrant:innen immer wieder angegriffen wurden, steht endlich eine progressive Initiative für das Bürgerrecht im Raum.

Nüchtern betrachtet: Die aus der Zivilgesellschaft lancierte Demokratie-Initiative fordert faire und objektive Einbürgerungskriterien. Sie setzt sich dafür ein, dass das letzte Viertel der Schweizer Bevölkerung, das heute wirtschaftlich, sozial und kulturell einen bedeutenden Beitrag leistet, endlich auch politisch mitbestimmen darf. Es geht um die volle politische Teilhabe an unserer Demokratie – für alle, die hier leben und das Land voranbringen.

Emotional gesagt: Mensch, ich bin stolz und voller Dankbarkeit! Selbst einen Tag nach der Einreichung bin ich immer noch überwältigt vor Freude. Dieser Moment bedeutet so viel – für mich, für uns alle, die für eine gerechtere Gesellschaft kämpfen.

Ein riesiges Dankeschön an alle, die diesen Meilenstein möglich gemacht haben: meinen Mitstreiter:innen im Vorstand von Aktion Vierviertel, dem Initiativkomitee, sowie den unzähligen engagierten und mutigen Menschen in den Lokalkomitees, Parteien und Gewerkschaften. Gemeinsam haben wir bewiesen, was mit Solidarität, Einsatz und Herzblut erreicht werden kann.

Jetzt geht es weiter: Die Einreichung ist erst der Anfang. Lasst uns gemeinsam dafür kämpfen, dass die Demokratie-Initiative die breite Unterstützung erhält, die sie verdient.