Dy veprat artistike të piktorit Gazmend Freitag do të ekspozohen në Biennale të Austrisë në shkurt 2017. Sukses i madh i artistit me prejardhje nga Kosova, i cili në ndërkohë është bë emër i njohur në skenën a artit
Nga Hilmi Gashi
“Baresha” dhe “Akti me çarçafin e Kuq” ishin kontakti im i parë me këtë piktor, artist dhe krijues nga Pataqani i Poshtëm i komunës së Rahovecit. ”Baresha” e Gazmendit është pikturuar me shumë dashuri dhe pasion për detaje. Ngjyrat e vajit te “Baresha” artisti si duket i kursen. Për fat të mirë këtu vendosja me shumë rezervë e ngjyrave e gjallëron pikturën. Pikërisht falë këtij kombinimi të ngjyrave te “Baresha” shoh gjallërinë, respektin dhe dashurinë për të bukurën.
Vepra tjetër “Akti me çarçaf të Kuq” është një pikturë e guximshme. Edhe këtu ngjyrat janë të gjalla dhe të bartura në vepër me plot dashuri për detaje dhe me gjenerozitet. Motivi i akteve zakonisht është motiv i trajtuar nga shumë artistë me famë botërore. Veprat e tyre janë ekspozuar, edhe përkundër ndjenjave të ngushta morale dhe tabuizimit të kohës. Në këtë gjenerozitet nuk has te piktorët nga trojet shqiptare. Në këtë formë të hapur dhe tejet ekspresioniste për herë të parë e kam hasur te ky artist. Bukuria e trupit të femrës në një skenë shumë dinamike, pa e banalizuar bukurinë, është tipike vetëm te piktorët, të cilët ndjenjat e tyre dinë ti ekspozojnë me guxim por edhe me respekt ndaj ndjenjave të shijuesit të artit.
Këtë pasion të Gazmendit për figura dhe portrete njerëzore e përshkruan mirë edhe Ursula Pfeiffer, e shoqatës Verein kunst-projekte e cila mes tjerash thotë : “Shumë vepra të Gazmend Freitag mishërojnë `momentet e bukura` të cilat artisti i kap në stilin e artit klasik dhe modern në një bashkëveprim në mes të impresionizmit dhe ekspresionizmit”.
Gazmendi nuk është vetëm piktor i portreteve dhe akteve, por është mjeshtër i peizazheve, vizatimeve dhe ilustrimeve të shumta. Në to ai kombinon elemente të ndryshme, të frymëzuara nga jeta e tij e hershme në Kosovë dhe inspirimet që merr nga jeta e përditshme në Linz të Austrisë, ku edhe jeton dhe krijon.
Këto elemente të shumta autobiografike, peizazhe të vendlindjes (Pataqani i Poshtëm), portrete të shumta të njerëzve, kujtimet e fëmijërisë, hulumtime të akteve, natyrës së qetë dhe shumë tjera.
Talenti i tij është i shumanshëm dhe gjen shprehje jo vetëm në punimet e tij por edhe në teknikat e ndryshme, të cilat ai i përdorë për të shprehur mendimet, ndjenjat, kujtimet dhe fantazinë e tij si grafikë, pikturim me ngjyra vaji, vizatim me laps, shkumës dhe tush.
“Vend i vogël për tu parë në hartë, por ka lënë gjurmë te unë”
Prej Pataqanit të Poshtëm, në galeritë e botës, është një rrugëtim mbresëlënës i këtij artisti të veçantë dhe autentik. Gazmendi me shumë krenari dhe vetëbesim flet për prejardhjen e tij nga ky fshat i vogël i Komunës së Rahovecit. Në shkollën e fshatit Pataqan i Poshtëm, ku para 48 viteve ka lindur piktori, vizatimet e tij në muret e shkollës nuk kanë ngjallur ndonjë kureshtje dhe interesim të madh. Gazeta e atëhershme “Rilindja”, në shtojcën e saj “Rilindja për fëmijë” kishte botuar për herë të parë një vjershë nga Gazmendi. Përkundër dëshirës së prindërve për t’u bërë jurist, Gazmendi ka ndjekur rrugën e zemrës dhe ndjenjës për art. Artin e ka kultivuar së pari në Gjermani, ku ka emigruar gjatë diktaturës serbe në Kosovë dhe më vonë në Austri, ku jeton dhe vepron edhe sot.
Për vendin e tij të ri të banimit, Linzin, Gazmendi ka fjalë admiruese: “Që prej se jetoj në Austri, arti im është bë më dinamik. Veçanërisht vitet e fundit, Linz, vendi ku jetoj, është bërë burim i frymëzimit tim artistik”. Shansi për të ekspozuar në Biennale të Austrisë duket kështu një sukses i logjikshëm i këtij artisti të talentuar, i cili nuk kënaqet me kaq, por vazhdon duke punuar me një elan të madh. Së fundi siç thotë vetë artisti: “Gjuha e artit hap shumë mundësi të komunikimit”. Gazmend Freitag ka shumë për t’i thënë botës dhe artdashësve përmes gjuhës së tij -Artit!
Biennale Austria mbahet prej 13-19 shkurt 2017 në Vjenë të Austrisë, Grupmendorferstrasse 23, 1060 Wien. Veprat dhe të dhënat mbi artistin i gjeni në faqen e internetit: www.gazmendfreitag.net
Liebe Giusi Nicolini, liebe EinwohnerInnen von Lampedusa
wir sind erschüttert über die Anzahl der MigrantInnen, die immer wieder und viel zu häufig im Mittelmeer ertrinken müssen wenn sie versuchen, nach Lampedusa, ja nach Europa zu gelangen. Deshalb senden wir Ihnen, die dieses Elend an vorderster Front erleben müssen, diesen Brief zu, um Ihnen unsere Solidarität auszudrücken. Wir möchten Ihnen unsere aufrichtige Anteilnahme am Tod all dieser Menschen ausdrücken. Wir leiden mit Ihnen. Es sind dies unsere Brüder und Schwestern, unsere Kinder und Eltern, die jeden Tag auf der Überfahrt nach Europa verloren gehen. Wir wissen, wie schwierig diese Situation für Sie und die EinwohnerInnen von Lampedusa ist und wir danken Ihnen dafür, all dies täglich zu verkraften. Wir trauern mit Ihnen und versichern, dass wir die Köpfe nicht hängen lassen und uns weiter engagieren, um diese schreiende Ungerechtigkeit zu überwinden, für die wir uns alle, als EuropäerInnen, verantwortlich fühlen. Wir verlangen von unserer Regierung, das Dublin-Abkommen aufzuheben und Ausschaffungen nach Italien, dessen Hilfskapazitäten auch beschränkt sind, sofort zu sistieren.
Wir sind angewidert von der Heuchelei die darin besteht, Trauertage auszurufen um im gleichen Atemzug die Grenzüberwachungen und -kontrollen zu verstärken oder die Schuld auf Schlepper zu schieben, statt das Ausbeutungsverhältnis von Europa gegenüber Afrika anzuprangern. Eine ehrliche Anteilnahme am Schicksal schiffbrüchiger Flüchtlinge lässt sich nicht mit der gleichzeitigen Kriminalisierung ihrer Retter vereinbaren, dies ist in höchstem Masse geschmacklos. Wir lehnen jegliche Form zusätzlicher Überwachung, Repression und Kontrolle des Mittelmeerraums ab und wir wünschen uns, dass diese Menschen, die vor Elend, Gewalt, Armut und Krieg flüchten, auf sicherem Weg nach Europa gelangen können, um hier eine Chance und ihr Recht auf Asyl zu erhalten. Es liegt somit in der gesamteuropäischen Verantwortung, allen diese Menschen, die in Europa Schutz oder einen Ausweg suchen, mit Würde zu begegnen. Deshalb ist es an der Zeit, dass sich die europäische, die italienische und auch die schweizerische Migrationspolitik ändern müssen. Wir hoffen, dass Lampedusa nicht mehr das Symbol der Verzweiflung bleibt, sondern dasjenige der Hoffnung und Menschlichkeit wird. Und dass darüber ein radikales Umdenken in der europäischen Migrationspolitik stattfindet. Ein neues Europa, offen und gastfreundlich, kann in Lampedusa beginnen.
Wir schicken Ihnen, Frau Nicolini, und all den EinwohnerInnen von Lampedusa, unsere aufrichtigsten Solidaritätsbekundungen und möchten unseren tiefsten Respekt vor Ihrer Anteilnahme mitteilen.
Über 150 Läuferinnen und Läufer drehten am 26. Oktober 2013 insgesamt 3027 Runden beim Münsterplatz Bern und setzten damit ein starkes Zeichen für die Rechte der Sans-Papiers. Der erlaufene Betrag kommt der Berner Beratungsstelle für Sans-Papiers zugute, die Menschen ohne Aufenthaltsbewilligung berät und begleitet. Die Berner Beratungsstelle ist hoch erfreut über die Anzahl TeilnehmerInnen und SponsorInnen. Die Solidarität, welche der Berner Beratungsstelle für Sans-Papiers entgegengebracht wurde, ist überwältigend. Am Solidaritätslauf für Sans-Papiers wurden voraussichtlich rund 60’000 Franken erlaufen. Der Betrag kommt der Berner Beratungsstelle für Sans-Papiers zugute. Neben Einzelpersonen im Alter von 1.5 bis 82 Jahren haben verschiedenste Teams am Lauf teilgenommen und sich für den Teampreis beworben. Auch das beste Kostüm wurde von einer Jury mit einem Preis ausgezeichnet. Über 500 ZuschauerInnen verfolgten den Lauf und genossen die solidarische Stimmung und das schöne Wetter.
Ich danke meinen Sponsoren herzlich für die Unterstützung. Es war ein gutes Gefühl unter so vielen Menschen zu sein und mit ihnen für eine gute Sache zu laufen. Wir sehen uns nächstes Jahr wieder!
Të shtunën, më 15.06.2013 në Bernë të Zvicrës, organizuar nga sindikata Unia dhe Fondacioni Solifonds dhe mbështetur edhe nga Solidar Suisse u mbajt një manifestim mbi situatën e sigurisë sociale në Kosovë. Në ketë tubim të moderuar nga historiani zviceran dhe njohësi i lëvizjes punëtore Hans Schäppi, njëherazi edhe kryetar i Fondacionit Solifonds, përpos zviceranëve e shqiptarëve pati pjesëmarrës edhe nga radhët e migrantëve italian, portugez, etj., e të cilët u inkuadruan aktivisht dhe me pyetjet dhe diskutimet e tyre pasuruan këtë manifestim.
nga Fatmir Bajrami, Bernë, 15 qershor 2013
Në fillim të këtij tubimi informues u mbajtën dy referate, njëri nga Max Brym, themelues i gazetës elektronike Kosova-Aktuell dhe ligjërues i kohëpaskohshëm në fakultetin filozofik të Universitetit të Kosovës, ndërsa tjetri nga Osman Osmani, sekretar për migracion në Unia dhe anëtar i komitetit për politikë sociale në Lëvizjen Vetëvendosje! Më pas u zhvillua një tryezë diskutimi ku morën pjesë edhe Barbara Burri Sharani, ish drejtuese e zyrës zvicerane për zhvillim e bashkëpunim në Kosovë dhe aktualisht menaxhere projektesh në Solidar Suisse dhe Ruzhdi Ibrahimi, specialist i sigurimeve shoqërore dhe i punësuar në Arkën e sigurimit të papunësisë në Unia të Bazelit. Sikur për referatet ashtu edhe për diskutimet e këtij manifestimi u bë përkthim simuluan në të dy gjuhët, gjermanisht dhe frëngjisht.
Kosova nuk duhet të shërbejë si eksperiment neoliberal
Max Brym në referatin e tij kritikoj rreptë procesin privatizues në Kosovë. Sipas tij procesi privatizues Kosovës i kushtoj 76’000 vende të humbura pune. Mesatarisht sipas Brym me rastin e secilit privatizim humben 50% e vendeve të punës. Punëtorët e mbetur në ndërmarrjet e privatizuara nuk gëzojnë kurrfarë të drejtash. Përmes shembujve konkret Brym atakoi procesin e privatizimit. Sipas tij “pasuria e vendit po falet”. Ndër të tjera Brym tha: “Posta dhe Telekomunikacioni i Kosovës (PTK) u privatizua para pak kohësh për 75%. PTK ishte ndërmarrja publike më rentabële e Kosovës: Vetëm mes viteve 2007 dhe 2011 PTK arriti të shënojë një fitim prej gati 400 miliona Eurosh. Tani PTK-ju iu bartë një firme të dyshimtë AXOS GmbH në Hamburg për vetëm 277 milion. Shpërndarësi e rrymës KEK u bë rrush e kumbulla për vetëm 27 milion. Si pasoj u bë rritja enorme e faktuarave të rrymës në Kosovë”. Brym vijoj më pas të kritikoj faktin se në Kosovë janë duke u krijuar monopole private-kapitaliste, të cilat shfrytëzojnë lëndën e parë, në asnjë mënyrë nuk pranojnë të drejtat e punëtorëve dhe profitin e transferojnë në shoqërinë e tyre amë, pa paguar asnjë lloj tatimi në Kosovë. Brym në fjalën e tij kërkoj të kundërtën, që pasuria publike të shërbejë për interes të njerëzve të zakonshëm. Ai mes tjerash tha: “Trepça nuk duhet të privatizohet dhe privatizimet e bëra duhet të prishen. Kosova si vend është shumë i pasur dhe popullata gjithmonë e më e varfër. Kjo situatë nuk duhet të tolerohet edhe më tej”. Brym e vuri Kosovën në kontekstin e politikës neoliberale në Evropë, me ç’rast ai theksoi: “Kosova ishte dhe mbetet një eksperiment neoliberal në Evropë. Kosova është vendi më i varfër i Evropës, mirëpo gjithnjë e më shumë shtete në Evropë në kuadër të krizës kapitaliste po i afrohen standardeve të Kosovës. Është e nevojshme rezistenca ndërkombëtare e lëvizjes punëtore kundër KOSOVARIZIMIT të pjesëve tjera të Evropës. Gjithkund duhet të ketë rezistencë sociale”.
Mbretëron situatë dëshpëruese
Në prezantimin vijues referuesi Osman Osmani, pasi bëri një pasqyrim të situatës së përgjithshme të vështirë sociale në Kosovë duke e pasqyruar atë edhe me shembuj aktual konkret, ai analizojë edhe situatën tejet të vështirë të sindikatave në Kosovë. Përfundimet e tij siç tha ai, mbështeten në hulumtimet dhe dokumentet programore të Lëvizjes Vetëvendosje, në rekomandimet historianit sindikalist Hans Schäppi mbështetur në përvojat reformuese të sindikatave në Zvicër si dhe në analizën dhe propozimet e masave konkrete për fuqizimin e sindikatave në Kosovë nga bashkëdrejtuesi i sindikatës Unia në Berner Oberland, Hilmi Gashi. Në vijim po shkëpusim pjesë nga fjala e tij: “Situata sociale e politike në Kosovë sa vjen e po bëhet më e rëndë. Gjysma e popullsisë është e papunë, pra, çdo i dyti person i moshës madhore në Kosovë, në anën tjetër edhe ata që punojnë, shumica e tyre mezi sigurojnë mbijetesën dhe nuk gëzojnë as të drejta minimale. Si rezultat i papunësie, 45% e popullit të Kosovës jeton në varfëri, ndërsa 18% jeton në varfëri ekstreme – me më pak se 0.90 cent në ditë. Është tejet e arsyeshme që kjo gjendje e rëndë të ndikojë në tregun e punës, e veçanërisht në marrëdhënien në mes të kërkesës dhe ofertës, andaj, programet e rregullimeve strukturore të ekonomisë, përmes privatizimit të egër, e kanë rënduar edhe më shumë situatën e punëtorëve në Kosovë, si në aspektin e realizimit dhe mbrojtjes së të drejtave të tyre, ashtu edhe në kushtet e tregut të punës. Ndërsa sa për të ilustruar të arriturat drejt “perspektivës evropiane” të trumbetuar nga qeveritarët, po theksojmë fenomenin rrëqethës që ka kohë po e përcjell kohët e fundit po përcjell regjionin e Anamoravës. Rreth 3000 qytetarë edhe të fshatrave të Vitisë, Gjilanit e Ferizajt me rrethine vetëm javën e fundit, kanë lënë thyqafas vendin përmes Serbisë në Hungari, me qëllim të arrijnë në njërin nga shtetet e zhvilluara të Evropës (Zvicra, Gjermania, Franca), për një jetë më të “mirë” dhe për të mbajtur familjet e tyre. Derisa qytetarët e Kosovës; rinia dhe fuqia punëtore e intelektuale e Kosovës, po i braktisin dëshpërueshëm shtëpitë dhe vendin e tyre, duke rrezikuar jetët e tyre për mbijetesë, politika dhe shteti i Kosovës aq që merr mundin të reagon për këtë?! Ky fenomen do të duhej të shqetësonte institucionet kombëtare?
Për sindikata të mirëfillta në Kosovë
Shkelja e të drejtave të punëtorëve është prezent si në sektorin publik ashtu edhe në atë privat. Moszbatimi i ligjit të punës; mosrespektimi i orarit 8 orësh, mungesa e kontratave të punës dhe e rrogës të garantuar minimale, mungesa e mbrojtjes ligjore në rast të sigurie, lëndimi apo rrezikimi të shëndetit në punë, mos-pagesa për orët shtesë të punës, etj, etj. Punonjësit e Kosovës janë të shfrytëzuar rëndë, trajtohen në mënyrë çnjerëzore, ndërsa edhe paga që marrin nuk mjafton as për mbijetesë. Ka kohë që sindikatat në Kosovë përballen me një krizë serioze: zvogëlimi i numrit të anëtarëve, ankorim i varfër para së gjithash në sektorin privat, ankorim i varfët në regjione, fragmentim (copëtim) i sindikatave, varësia nga partitë politike në pushtet, përfshirje në procesin e privatizimit dhe shpronësimit të pasurisë shoqërore. Protestat e ndryshme të sindikatave, të cilat për shkak të përçarjeve të shumta humbin fuqinë, nuk kanë arritur asnjë përmirësim bile qoftë ai edhe simbolik. Sindikatat vuajnë ndër të tjera edhe nga:
Humbja e anëtarëve në fushat kryesore, duke u nisur nga ndërmarrjet dhe shërbimet publike (administratë, arsim shëndetësi) si dhe në industri, posaçërisht sektorin privat krejtësisht i paorganizuar si në ndërtimtari dhe sektorët anësor të ndërtimtarisë;
mplakja: grupet e interesit si gratë, rinia të nën-përfaqësuara;
Rritja e fushave e sektorëve të rëndësishëm, si ai terciar i tërësishëm, i pa organizuar;
Humbja e aftësisë mobilizuese dhe mobilizimit për greva, mungesa e fuqisë për kontraktim me ndërmarrje të kontratave të përgjithshme të punës. Në politikë sindikatat nuk kanë aftësinë e avancimeve legjislative;
Toni vajtues në media: sindikatat do të zhduken
Do të ishte e nevojshme formulimi i një projekti sindikal me qëllime të qarta: Tejkalimi i copëzimit sindikal, ndërtimi ndër-profesional dhe ndër-sektorial, ankorim nëpër regjione, organizimi i shkretëtirave sindikale, rritja e aftësisë mobilizuese, pavarësia politike nga pushtetarët, përforcimi i bashkëpunimit me sindikatat e Shqipërisë, pastaj me ato të Evropës juglindore dhe në përgjithësi të Evropës dhe tërë Botës.” Pikënisje për jetësimin do të ishte bashkëpunimi i sindikatave të veçanta përparimtare dhe të gatshme për reforma në bashkëpunim konkret, si dhe kooperimi me faktor tjerë nga jeta publike e politike. Nuk rekomandohet një reformë e tërësishme „nga lart“, kjo d.m.th. përmes çatisë së sindikatave të bashkuara, pasi që një gjë e tillë edhe për Zvicrën, do të ishte një iluzion.Në fund të fjalës së tij, Osmani apeloi tek bashkëkombësit e pranishëm të angazhohen dhe organizohen në njërën anë në Zvicër për të drejtat njerëzore dhe interesat e tyre qoftë si punëmarrës ashtu edhe si komunitet, në anën tjetër dhe njëherazi të angazhohen edhe për të mbështetur sindikatat dhe lëvizjet përparimtare sociale në vendin amë, duke u kujdesur gjithashtu edhe për transferimin e përvojave të dëshmuara dhe njohurive pozitive shoqëroro-politike në shoqërinë amë.
Në thumb edhe Marrëveshja mbi sigurimet shoqërore Zvicër – Kosovë
Në pjesën e dytë u mbaj një tryezë diskutimi të cilës i paraprinë fjalët e shkurtra por kuptimplote të Barbara Burri Sharani dhe të Ruzhdi Ibrahimit. Ata pos tjerash vunë në thumb problematikën e Marrëveshjes ndërshtetërore për sigurimet shoqërore mes Zvicrës dhe Kosovës, gjë që kontribuon për përkeqësimin e mëtejmë të situa të përgjithshme sociale të qytetarëve të Kosovës. Pas prezantimit kronologjik që i bëri historisë së kësaj problematike si dhe analizës sikur përmbajtjesore ashtu edhe juridike, specialisti i sigurimeve shoqërore, Ruzhdi Ibrahimi përmbylli referimin e tij me përfundimin se është evidente diskriminimi i pashembullt në Zvicër që u bëhet qytetarëve të Republikës së Kosovës. Vendime këto të plotfuqishme në favor të qytetarëve të Republikës së Kosovës dhe që tumirin zbatimin e Marrëveshjes, e të cilat refuzojnë ti zbatojnë Enti federal për sigurimet shoqërore e së fundi edhe vet Qeveria zvicerane. Ai po ashtu kritikoi edhe pasivitetin dhe injorimin e kësaj çështjeje nga ana e zyrtarëve dhe qeverisë së Kosovës. Diskutimet pasuese ku morën pjesë aktive edhe pjesëmarrësit nga podiumi, kishin të bënin në njërën anë me problemet sociale në Kosovë, ndërsa në anën tjetër me Marrëveshjen në fjalë. Në këto diskutime u angazhuan aktivisht edhe punëtorët dhe aktivistët sindikal shqiptarë, ata portugezë e italianë, krahas sindikalistëve dhe politikanëve zviceranë.
Armer Mann und reicher MannStanden da und sahn sich an.Und der Arme sagte bleich:Wär ich nicht arm, wärst Du nicht reich.(Brecht 1968, 513)
Eine Frage der Verteilung
Technisch betrachtet will die Initiative 1 zu 12 der Juso die Spanne zwischen dem tiefsten und dem höchsten Lohn in einem Verhältnis 1 zu 12 bringen. Der höchste Monatslohn in einem Unternehmen darf nur 12 mehr als der tiefste Lohn im gleichen Unternehmen betragen. Doch die Initiative ist in seiner Brisanz beinahe genial, weil sie durch die Thematisierung der Lohnspanne zwischen den tiefsten und höchsten Löhnen in einer Unternehmung, eine breite Diskussion zur Frage der gerechten Verteilung der gemeinsam erbrachten Leistungen thematisiert. Und davor hatte und hat die selbst ernannte Wirtschaftselite gehörig Angst. Denn plötzlich kommen Fakten auf den Tisch, die auch den Zusammenhang zwischen dem Lohn und der Armut bzw. dem Reichtum aufzeigen.
Armut und Reichtum werden getrennt betrachtet
«Die tiefen Löhne werden durch den Wegfall der Hochlöhne nicht steigen», steht in der NZZ (12.04.2013) geschrieben. Diese Aussage ist typisch: Anders als im Gedicht «Alfabet» von Bertolt Brecht will sie den Zusammenhang von Armut und Reichtum oder tiefen und hohen Löhnen gesellschaftlich tabuisieren und so verhindern, dass die Verteilungsfrage thematisiert wird. In einer Studie gehen Arlt und Storz (2013) diesem tabuisierten Zusammenhang nach. Die Autoren haben in deutschen Tages- und Wochenzeitungen untersucht, inwiefern die zwei Themen Reichtum und Armut verbunden, voneinander distanziert betrachtet oder gar tabuisiert werden. Dabei spielt die Wechselwirkung von Armut und Reichtum, die Verbindung von der Konzentration privatem Reichtum und privater und öffentlicher Armut kaum eine Rolle (Arlt/Storz, 2013, 7).Wenn es um Armut geht, kennen Journalistinnen und Journalisten oft nur zwei Akteure: das arme Individuum und den Staat. Unternehmen, die dafür verantwortlich sind, dass Arbeitende von ihrem Lohn allein nicht leben können, kommen in diesem simplen Armutsbild nicht vor. Reichtum dagegen wird als privates Ergebnis der Leistung Einzelner und nicht als etwas gemeinsam Erschaffenes wahrgenommen (Arlt/Storz 2013, 91). Wenn Armut durch die einen Faktoren und Reichtum durch ganz andere Faktoren bestimmt wird, nützte es den Armen nichts, wenn der Reichtum begrenzt wird, so eine häufige Argumentation. Damit soll verhindert werden, dass Fragen nach einer gerechteren Verteilung oder einer Umverteilung von Reichtum überhaupt aufgeworfen werden.
Ein Tabubruch in der reichen Schweiz
Die 1:12- und die Mindestlohn-Initiative brechen dieses Tabu gemeinsam auf. Topmanager mit Höchstlöhnen beanspruchen einen beträchtlichen Teil der Lohnsumme, ohne einen entsprechenden Beitrag zum Ertrag des Unternehmens zu liefern. Beschäftigte mit Tieflöhnen haben eine schwache Stellung auf dem Arbeitsmarkt und werden daher weit unter ihrer effektiven Leistung entschädigt. Beide Phänomene sind miteinander verbunden. So gesehen hat Lohngerechtigkeit auch mit Leistungsgerechtigkeit zu tun.
